Колледж білім алушыларына арналған тренингтер
Психологиялық тренинг
– адамдардағы психологиялық сипаттағы мәселерді жою, қылықты түзеп немесе
денсаулығын жақсарту үшін оларға психотерапевттік немесе психокоррекциялық әсер
ету, яғни танымдық процесстер – зейін, ес, ойлау және т.б.
1.
Амандасу
– «таныстыру» жаттығуы.
Нұсқау: әр қатысушы
өз есімінің бірінші әрпіне қарай бойындағы жеке қасиетін қосып айту керек.
Мысалы: мен Бақытнұр бақытты қызбын….
2.
«Автопортрет»
жаттығуы.
Нұсқау: әр қатысушыға
қос беттен беріледі, өз сипаттамасын тек бір жағына ғана жазу керектігі және 2
минуттан кейін есімдері көрсетілген беттерді тренер жинап алынатындығын
ескертеді.
Жаттығу шарты: Сізді
таныс емес адаммен кездесу күтіп тұр делік, ол бірден сізді тану үшін өзіңізді
сипаттап жазыңыз. Көпшіліктен өзіңізді ерекшелендіріп тұратын белгілеріңізді
табыңыз. Бет-әлпетіңізді, жүрісіңізді, сөйлеу мәнеріңізді, киім киісіңізді,
зейінді аударарлықтай ым-ишараларыңыз болса т.б…
3.
Мен
және менің ортам.
Мақсаты: өмірде
адамнан асқан құндылық жоқ екендігін түсіндіре отырып, бақытты өмір сүру үшін
өзін-өзі психологиялық тұрғыдан дайындауға, жеке қасиеттерін білуге тәрбиелей
отырып, дұрыс қарым-қатынасқа түсу мәдениетін және жағымды «Мен» концепциясын
қалыптастыру.
Міндеттері:
адамдар арасындағы
қарым — қатынастың мәнін түсіну;
өз бойындағы жағымды
және жағымсыз қасиеттерін білу, түзетуге көмектесу;
Көрнекіліктер: «Топта
жұмыс істеу ережесі» жазылған плакат, А3-А4 қағаз беттері, фломастерлер,
қарындаштар, қобдиша, адамгершілік қасиеттері жазылған карточкалар, үлестірмелі
смайликтер, доп, жіп.
4.
«Қандай
кейіп?».
Мақсаты: Студенттердің
ұялшақтың сезімін төмендету.
Мұғалім ахуал тізімін
таратып береді. Бір бала студенттердің қандай кейіпте қатып тұрып қалғанын шешу
керек. «Толқиды теңіз бір, толқиды теңіз екі, толқиды теңіз үш. Қуаныш фигурасы
(ахуал тізімін қара), орныңда қатып тұрып қал». Ахуалдар тізімі: қуаныш, ыза,
үрей, мейірім, қызығушылық, ұялшақтық, жетістік.
Осындай тренингтер
өткізілсе, балалардың бойындағы ұялшақтық мінездері төмендеп, көп көмек болары
анық. Ондай балалар мұғалімнің назарында үнемі болуы керек. Әр баланың дұрыс
дамып, жетілуі сіздердің қолдарыңызда.
Стресске қарсы релаксация (Дүниежүзілік денсаулық
сақтау ұйымы ұсынған)
1. Тыныш, нашар
жарықтандырылған бөлмеде жатыңыз (немесе отырыңыз); киім сіздің
қозғалыстарыңызға кедергі келтірмеуікерек.
2. Көзіңізді жұмып, баяу
және терең дем алыңыз. Дем алып, шамамен 10 секунд дем алыңыз. Демді ақырын
шығарыңыз, релаксацияны қадағалаңыз және өзіңізге: «Кіріс пен шығыс, тоқтап,
ағып кету сияқты» деп айтыңыз. Бұл процедураны 5-6 рет қайталаңыз. Содан кейін шамамен
20 секунд демалыңыз.
3. Ерікті күш салу арқылы
жеке бұлшықеттерді немесе олардың топтарын жиырыңыз. Жиырылуды 10 секундқа
дейін ұстаңыз, содан кейін бұлшық еттерді босаңсытыңыз. Осылайша, бүкіл денені
айналдырыңыз. Бұл процедураны үш рет қайталаңыз, босаңсыңыз, бәрінен бас
тартыңыз, ештеңе туралы ойламаңыз.
4. Сізге
саусақтарыңыздан, балтырларыңыздан, жамбастарыңыздан, бастың діңінен өтетін
босаңсу сезімін елестету үшін мүмкіндігінше нақты түрде тырысыңыз.
5. Релаксация сезімі
денеңіздің барлық бөліктеріне енеді деп елестетіп көріңіз. Сіз шиеленістің
сізден кететінін сезесіз. Сіздің иық, мойын және бет бұлшықеттеріңіз
босаңсығанын сезіңіз (аузыңыз сәл ашық болуы мүмкін). Тәжірибеден 30 секундтай
рахат алыңыз.
6. 10-ға дейін санаңыз,
әр келесі сан сайын бұлшық еттеріңіз көбірек босайтынын өзіңізге айтып
отырыңыз. Енді сіздің алаңдаушылығыңыз - релаксация жағдайынан ләззат алу.
7. «Ояту» келе жатыр,
20-ға дейін санаңыз. «20-ға дейін санағанда көзім ашылады, мен сергек боламын.
Аяқ-қолымдағы жағымсыз кернеу жоғалады».
Бұл жаттығуды аптасына
2-3 рет орындау ұсынылады. Бастапқыда ол шамамен төрттен бір сағатты алады,
бірақ оны жеткілікті игерген кезде релаксацияға тезірек қол жеткізіледі.